Czy obowiązkowe raportowanie zrównoważonego rozwoju rzeczywiście wpływa na decyzje inwestorów? A może to tylko formalny wymóg regulacyjny bez realnych skutków rynkowych?Najnowsze badanie opublikowane w The Accounting Review „The Impact of Mandatory Sustainability Reporting on Institutional Investment – the Role of Reporting Location”, DeFond, Hung, Wang) pokazuje, że odpowiedź jest jednoznaczna.

Obowiązkowe i ustrukturyzowane raportowanie ESG powiązane z realizacją strategii zrównoważonego rozwoju zwiększa zaangażowanie inwestorów instytucjonalnych. 

Regulacja, która zmienia zachowania inwestorów

Autorzy przeanalizowali skutki wprowadzenia w UE dyrektywy NFRD (w 2016 roku), nakładającej obowiązek raportowania informacji niefinansowych dla największych spółek. Okazało się, że po wejściu przepisów w życie wzrósł udział inwestorów instytucjonalnych w spółkach objętych regulacją – szczególnie inwestorów zagranicznych. Dlaczego? Bo raportowanie zmniejsza asymetrię informacji, poprawia porównywalność danych i obniża koszty ewentualnej analizy.

Najciekawszy jednak element badania dotyczy nie samego obowiązku raportowania, lecz jego formy. Efekt inwestycyjny był znacznie silniejszy w przypadku spółek, które publikowały dane ESG w raporcie rocznym (raport zintegrowany), a nie w osobnym dokumencie. Dla zainteresowanych stron to sygnał, że ESG jest elementem strategii zarządzania, a nie dodatkiem wizerunkowym. Integracja raportu zwiększa wiarygodność i użyteczność informacji.

Co to oznacza dla firm w kontekście CSRD?

Wnioski są szczególnie aktualne dziś, gdy wchodzi w życie CSRD. Regulacja sama w sobie zwiększa transparentność, ale to sposób wykorzystania danych może realnie wpłynąć na percepcję rynku kapitałowego i zaangażowanie nowych partnerów biznesowych. Raport ESG to już nie tylko kwestia zgodności, ale element komunikacji strategicznej z inwestorami i klientami (szczególnie zagranicznymi). Jeśli ESG nie jest wdrażane i raportowane równolegle z informacjami finansowymi, rynek może traktować je jako temat drugorzędny. Jeśli jest zintegrowane z raportem rocznym, to staje się częścią rdzenia modelu biznesowego.

Wnioski dla zarządów i pełnomocników ESG

• Transparentność realnie zwiększa atrakcyjność biznesową, gdyż zmniejsza asymetrię informacji, obniża koszty potencjalnych ryzyk wewnętrznych i zewnętrznych oraz zwiększa porównywalność firmy dla oceniających (buduje przewagę konkurencyjną względem konkurentów rynkowych). Duże firmy szukają dostawców przewidywalnych i transparentnych i takie dane są dla nich kluczowe. Właściwe zarządzanie zrównoważonym rozwojem w organizacji skraca proces due diligence, przyspiesza decyzję zakupową (pozwala być branym pod uwagę w zapytaniach ofertowych), a także zmniejsza ryzyko postrzegane przez kontrahenta.
• Integracja ESG z modelem zarządzania to sygnał dojrzałości organizacji. Badanie pokazuje, że efekt jest silniejszy, gdy ESG jest zintegrowane z raportem rocznym, a nie publikowane osobno. Jeśli raportowanie zrównoważonego rozwoju jest włączone w strategię, a nie traktowane jako dodatek, firma jest postrzegana jako lepiej zarządzana, stabilniejsza i bardziej długoterminowa w relacjach handlowych.
• ESG zmniejsza koszt informacyjny współpracy, gdyż duże firmy raportujące w ramach CSRD muszą zbierać dane od dostawców, analizować ryzyka w łańcuchu wartości i dokumentować wpływ środowiskowy i społeczny swoich partnerów. Jeśli zatem mniejsza firma już raportuje ESG, to ułatwia klientowi wypełnienie obowiązków regulacyjnych, staje się preferowanym dostawcą oraz zmniejsza koszty compliance po stronie kontrahenta. Zdejmuje także często konieczność dodatkowych audytów, gdyż samodzielnie agreguje potrzebne dane dla wielu klientów w jednym raporcie.
• Raportowanie zwiększa także dostęp do kapitału i partnerstw. Badanie pokazuje, że lepsza jakość informacji przyciąga kapitał, ułatwia rozmowy z funduszami, zwiększa wiarygodność wobec banków, poprawia ocenę ryzyka kredytowego, wzmacnia pozycję w przetargach. Transparentność działa jak mnożnik wiarygodności, dając dostęp do nowych możliwości rozwoju firmy.
• ESG to narzędzie pozycjonowania. Skoro obowiązkowe raportowanie zwiększa inwestycje w dużych firmach, to dobrowolna transparentność może zwiększyć liczbę klientów w firmach mniejszych. Za 2–3 lata coraz więcej MŚP będzie raportować ESG, bo wymuszą to klienci i instytucje finansowe. Firmy, które wcześniej będą gotowe operacyjnie, zbudują wyróżnialność w branży przez pryzmat bycia liderem, unikną presji czasu i zdyskontują to w wielu obszarach. Co jednak kluczowe zbuduje sposób rywalizacji z konkurencją nie tylko przez pryzmat ceny i jakości oferowanych produktów czy usług, ale i gotowości do zmieniających się oczekiwań rynku międzynarodowego.